ବକ୍ସାଇଟ୍ ବଣ୍ଟନ ଅଭିଯୋଗକୁ ବିଜେଡିର ଖଣ୍ଡନ

ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଓଡ଼ିଶାରେ ବକ୍ସାଇଟ୍ ବଣ୍ଟନ ଓ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣକୁ ନେଇ ରାଜନୈତିକ ବିବାଦ ତୀବ୍ର ହୋଇଛି। ପୂର୍ବତନ କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀତ୍ୱ ସମୟରେ ବକ୍ସାଇଟ୍ ବଣ୍ଟନକୁ ନେଇ ଉଠାଯାଇଥିବା ପ୍ରଶ୍ନର ଜବାବ ଦେଇଛି ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ (ବିଜେଡି)। ଦଳ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ଅଭିଯୋଗକୁ ଭ୍ରମାତ୍ମକ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟପ୍ରଣୋଦିତ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

ଶୁକ୍ରବାର ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ ଶଙ୍ଖ ଭବନରେ ଏକ ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଭୋଗରାଇ ବିଧାୟକ ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ ଦାସ ଏବଂ ଦଳର ମିଡିଆ ସଂଯୋଜକ ଲେନିନ ମହାନ୍ତି ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ବିଜେଡିର ପକ୍ଷ ରଖିଥିଲେ। ସେମାନେ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହି ମାମଲାର ଘଟଣାକ୍ରମକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦେଖିଲେ ବିଷୟଟି ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇପାରିବ।

ବିଜେଡି ନେତାମାନଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ସରକାର ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶା ମାଇନିଂ କର୍ପୋରେସନ୍ (OMC) ଏବଂ ଏକ ଘରୋଇ କମ୍ପାନୀ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଚୁକ୍ତି ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଚୁକ୍ତିରେ ୧୫୦ ମିଲିୟନ ଟନ୍ ବକ୍ସାଇଟ୍ ଯୋଗାଣର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଆଇନରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବା ପରେ ୨୦୧୫ ମସିହାରେ OMC ପକ୍ଷରୁ ୨୦୦୪ର ଯୁଗ୍ମ ଉଦ୍ୟମ ଚୁକ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ବାତିଲ କରାଯାଇଥିଲା।

ବିଜେଡି ନେତାମାନେ ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କ ରାୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଘଟଣାକ୍ରମ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି। ସେମାନଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, MMDR ଆଇନରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରେ ୨୦୧୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ OMC ଚୁକ୍ତି ବାତିଲ କରିଥିଲା। ସେତେବେଳେ ସମ୍ପୃକ୍ତ କମ୍ପାନୀ ଏହି ବାତିଲ ବିରୋଧରେ ଆଇନଗତ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିନଥିଲା। ଫଳରେ ଏହି ବାତିଲ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହୋଇଥିବା ହାଇକୋର୍ଟ ଦର୍ଶାଇଥିବା ବିଜେଡି କହିଛି।

ପରେ ଏକ ନୂଆ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଲାଗୁ ହୋଇଥିଲା। ୨୦୧୮ ମସିହାରେ Long-Term Linkage Policy ଅଧୀନରେ OMC ଓ ସମ୍ପୃକ୍ତ କମ୍ପାନୀ ମଧ୍ୟରେ ବକ୍ସାଇଟ୍ ବିକ୍ରି ସମ୍ପର୍କିତ ଏକ ଚୁକ୍ତି ହୋଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ୨୦୧୯ରେ Mineral Concession Rulesର Rule 45ରେ ସଂଶୋଧନ ହେବା ପରେ OMC ବକ୍ସାଇଟ୍‌ର ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ପଦ୍ଧତିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲା। ଏହାକୁ ନେଇ Average Sale Price ବା ASP ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଉପରେ ବିବାଦ ଦେଖାଦେଇଥିଲା।

ବିଜେଡି ଆହୁରି କହିଛି ଯେ ୨୦୨୩ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦଳର ସରକାର ଥିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ OMC ପୁରୁଣା ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ପଦ୍ଧତିକୁ ପୁଣି ଲାଗୁ କରିବା ପାଇଁ କମ୍ପାନୀର ଦାବି ଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲା। ଏଥିରୁ ଦଳ ଦାବି କରିଛି ଯେ ସରକାର କୌଣସି ଘରୋଇ କମ୍ପାନୀକୁ ସୁବିଧା ଦେବା ପାଇଁ ମୂଲ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବଦଳାଇନଥିଲେ।

ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କୁ ଏକ ଚିଠି ଲେଖି କୌଣସି ଘରୋଇ କମ୍ପାନୀକୁ ଲାଭ ଦେବା ପାଇଁ conversion factor କମାଇବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିବା ଅଭିଯୋଗକୁ ମଧ୍ୟ ବିଜେଡି ଖଣ୍ଡନ କରିଛି। ଦଳର ନେତାମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ୨୦୨୦ରେ Indian Aluminium Industry Association ପକ୍ଷରୁ ASP ଫର୍ମୁଲାରେ କିଛି ପ୍ରାଯୁକ୍ତିକ ତ୍ରୁଟି ଥିବା ଉଠାଯାଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ୱାର୍ଥ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଚିଠି ଲେଖିଥିବା ବିଜେଡି କହିଛି।

ବିଜେଡି ଅନୁସାରେ, ଗୁଜରାଟ ସରକାର ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଚିଠି ଲେଖିଥିଲେ। ପରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏକ କମିଟି ଗଠନ କରି ASP ସମ୍ପର୍କିତ ଫର୍ମୁଲାରେ ସଂଶୋଧନ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଘଟଣାକ୍ରମକୁ ଆଧାର କରି ବିଜେଡି କହିଛି ଯେ ବକ୍ସାଇଟ୍ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ସରକାରଙ୍କ ସମସ୍ତ ପଦକ୍ଷେପ ଆଇନ ଓ ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ନିଆଯାଇଥିଲା।

Leave a Reply