ଅନେକ ଲୋକଙ୍କର ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ହେଲେ ସେମାନେ ଏହାକୁ ମାଇଗ୍ରେନ୍ ବୋଲି ଭାବି ନିଅନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଡାକ୍ତରୀ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ମାଇଗ୍ରେନ୍ ନୁହେଁ। ନିଦ୍ରା ଅଭାବ, ମାନସିକ ଚାପ, ଶରୀରରେ ଜଳୀୟ ଅଂଶ କମିଯିବା ଏବଂ ଅନିୟମିତ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ଭଳି କାରଣରୁ ମଧ୍ୟ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ହୋଇପାରେ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ମାଇଗ୍ରେନ୍ ଏକ ସ୍ନାୟୁଜନିତ ସମସ୍ୟା, ଯେଉଁଥିରେ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ସହିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇପାରେ। ତେଣୁ ଏହି ଦୁଇଟି ସମସ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଜାଣିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ସାଧାରଣ ମୁଣ୍ଡ ବିନ୍ଧାର ଲକ୍ଷଣ କ’ଣ?
ସାଧାରଣ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ହେଉଛି ମାନସିକ ଚାପ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି କମ୍ପ୍ୟୁଟର କିମ୍ବା ମୋବାଇଲ୍ରେ କାମ କରିବା, ନିଦ୍ରା ଅଭାବ, ଥକ୍କାପଣ ଏବଂ ପାଣି କମ୍ ପିଇବା ଯୋଗୁଁ ମଧ୍ୟ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ହୋଇପାରେ।
ସାଧାରଣତଃ ଏହି ପ୍ରକାର ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧାରେ ମୁଣ୍ଡର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଚାପ ପଡ଼ିବା ଭଳି ଅନୁଭବ ହୁଏ। ଯନ୍ତ୍ରଣା ହାଲୁକା କିମ୍ବା ମଧ୍ୟମ ଧରଣର ହୋଇପାରେ। ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶ୍ରାମ ନେବା, ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପାଣି ପିଇବା ଏବଂ ନିଦ୍ରା ଠିକ୍ ରଖିବା ଦ୍ୱାରା ଆରାମ ମିଳିଥାଏ। ତେବେ ସବୁ ପ୍ରକାର ସାଧାରଣ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧାର କାରଣ ଏକା ନୁହେଁ।
ମାଇଗ୍ରେନ୍ର ଲକ୍ଷଣ କିପରି ଚିହ୍ନିବେ?
ମାଇଗ୍ରେନ୍ରେ ମୁଣ୍ଡର ଗୋଟିଏ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଧକ୍ଧକ୍ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୋଇପାରେ। କିନ୍ତୁ କେତେକ ଲୋକଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମୁଣ୍ଡର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ମଧ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ। ଏହାର ଯନ୍ତ୍ରଣା ମଧ୍ୟମରୁ ଅତ୍ୟଧିକ ହୋଇପାରେ ଏବଂ କିଛି ଘଣ୍ଟାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅନେକ ସମୟରେ ୭୨ ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିପାରେ।
ମାଇଗ୍ରେନ୍ର କିଛି ପ୍ରମୁଖ ଲକ୍ଷଣ ହେଉଛି:
- ଆଲୋକ ଏବଂ ଅଧିକ ଶବ୍ଦ ସହ୍ୟ କରିବାରେ ଅସୁବିଧା।
- ବାନ୍ତି ଲାଗିବା କିମ୍ବା ବାନ୍ତି ହେବା।
- ଶାରୀରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ କଲେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ବଢ଼ିଯିବା।
- ଅନ୍ଧାର ଓ ଶାନ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଶୋଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା ହେବା।
କେତେକ ଲୋକଙ୍କର ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ପୂର୍ବରୁ ଆଖି ଆଗରେ ଆଲୋକ ଝଲସିବା, ଦୃଷ୍ଟିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କିମ୍ବା ଶରୀରରେ ଝିମ୍ଝିମ୍ ଅନୁଭବ ଭଳି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ। ଏହାକୁ ମାଇଗ୍ରେନ୍ ଅରା (Migraine Aura) କୁହାଯାଏ। ସମସ୍ତ ମାଇଗ୍ରେନ୍ ରୋଗୀଙ୍କଠାରେ ଏପରି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।
ମାଇଗ୍ରେନ୍ହେବାର କାରଣ କ’ଣ?
ମାଇଗ୍ରେନ୍ର ଗୋଟିଏ ମାତ୍ର କାରଣ ନାହିଁ। ମସ୍ତିଷ୍କର ସ୍ନାୟୁଜନିତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହିତ କିଛି ଅଭ୍ୟାସ ଏହାକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରିପାରେ। ଅନିୟମିତ ନିଦ୍ରା, ଖାଦ୍ୟ ନ ଖାଇବା, ମାନସିକ ଚାପ, ତୀବ୍ର ଆଲୋକ, ତୀବ୍ର ଗନ୍ଧ ଏବଂ କେତେକ ଖାଦ୍ୟ ଏହାର କାରଣ ହୋଇପାରେ। ହରମୋନ୍ର ପରିବର୍ତ୍ତନ ମଧ୍ୟ କିଛି ଲୋକଙ୍କଠାରେ ମାଇଗ୍ରେନ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ।
କେବେ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ ଦେଖାଇବେ?
ବାରମ୍ବାର ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ହେଉଥିଲେ, ଯନ୍ତ୍ରଣାର ତୀବ୍ରତା ବଢ଼ୁଥିଲେ କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ଔଷଧରେ ଆରାମ ମିଳୁନଥିଲେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ। ହଠାତ୍ ଜୀବନର ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ହେବା, ହାତଗୋଡ଼ ଦୁର୍ବଳ ହେବା, କଥା କହିବାରେ ଅସୁବିଧା କିମ୍ବା ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତିରେ ହଠାତ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଲେ ତୁରନ୍ତ ଜରୁରୀ ଚିକିତ୍ସା ନିଅନ୍ତୁ।
