ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାରେ ବାତ୍ୟା ‘ଅର୍ଣ୍ଣବ’ର ପ୍ରଭାବରେ ହୋଇଥିବା ଅଭୂତପୂର୍ବ ବର୍ଷା ଏବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ାଇଛି। ମାତ୍ର ୨୪ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଜିଲ୍ଲାର ପାତ୍ରପୁରରେ ୫୪୬ ମିଲିମିଟର ବର୍ଷା ରେକର୍ଡ ହୋଇଛି। ୧୯୮୮ରୁ ୨୦୨୬ ମଧ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିବା ୨୪ ଘଣ୍ଟିଆ ବର୍ଷା ଘଟଣା ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଚତୁର୍ଥ ସର୍ବାଧିକ। ଏହି ଅତ୍ୟଧିକ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ଗଞ୍ଜାମ ଓ ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାର ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ବନ୍ୟା ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।
ପାଣିପାଗ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ବର୍ଷାର ପରିମାଣ ଏତେ ଅଧିକ ଥିଲା ଯେ ୧୯୯୯ ମସିହାର ମହାବାତ୍ୟା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ବର୍ଷା ହୋଇନଥିଲା। ରେକର୍ଡ ଅନୁସାରେ, ୧୯୯୧ ଜୁଲାଇ ୨୮ରେ କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାର ଥୁଆମୂଳ ରାମପୁରରେ ୮୨୫ ମିଲିମିଟର ବର୍ଷା ହୋଇଥିଲା। ୨୦୧୯ ଅଗଷ୍ଟ ୧୩ରେ କର୍ଲାମୁଣ୍ଡାରେ ୬୦୮ ମିଲିମିଟର ଏବଂ ଅଗଷ୍ଟ ୧୪ରେ ବଲାଙ୍ଗୀରରେ ୫୫୫ ମିଲିମିଟର ବର୍ଷା ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିଲା।
ଗତ ୩୮ ବର୍ଷରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଘଟିଥିବା ୩୧୪ଟି ଅତ୍ୟଧିକ ବର୍ଷା ଘଟଣାର ତଥ୍ୟ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରାଯାଇଛି। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାରେ ୨୨ଟି ଘଟଣା ରେକର୍ଡ ହୋଇଛି। ଅକ୍ଟୋବର ୨୯ ତାରିଖରେ ଜିଲ୍ଲାର ପାଞ୍ଚଟି ବର୍ଷା ମାପ କେନ୍ଦ୍ରରେ ୨୬୧ ମିଲିମିଟରରୁ ଅଧିକ ବର୍ଷା ହୋଇଥିଲା।
କାହିଁକି ହେଲା ଏତେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା?
ଆଇଆଇଟି ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଆର୍ଥ, ଓସନ୍ ଆଣ୍ଡ କ୍ଲାଇମେଟ୍ ସାଇନ୍ସ ବିଭାଗର ଆସୋସିଏଟ୍ ପ୍ରଫେସର ସନ୍ଦୀପ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ବାତ୍ୟା ଅର୍ଣ୍ଣବର ମେଘମାଳା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ରହିବା ଯୋଗୁଁ ଏଭଳି ବର୍ଷା ହୋଇଥିଲା। ବାତ୍ୟାର ମୁଖ୍ୟ ମେଘମାଳା ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର କାକିନାଡ଼ା ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା। ଏହାର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାଗରେ ଅଧିକ ଆର୍ଦ୍ରତା ଏକତ୍ରିତ ହେବାରୁ ଘନ ମେଘ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା।
ଏହି ମେଘମାଳା ଗଞ୍ଜାମ, ଗଜପତି ଓ କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲା ଆଡ଼କୁ ଗତି କରିଥିଲା। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ପୂର୍ବଘାଟ ପର୍ବତମାଳା ଯୋଗୁଁ ପର୍ବତୀୟ ପ୍ରଭାବରେ ବର୍ଷାର ପରିମାଣ ଆହୁରି ବଢ଼ିଥିଲା। ୨୦୧୮ରେ ବାତ୍ୟା ତିତଲି ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ପ୍ରାକୃତିକ ପ୍ରଭାବ ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାରେ ବଡ଼ କ୍ଷୟକ୍ଷତି କରିଥିଲା।
ବନ୍ୟା ପାଇଁ କେବଳ ବର୍ଷା ଦାୟୀ ନୁହେଁ
ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ଗଞ୍ଜାମରେ ବନ୍ୟା ପରିସ୍ଥିତି ପାଇଁ କେବଳ ଅତ୍ୟଧିକ ବର୍ଷାକୁ ଦାୟୀ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଦୁର୍ବଳ ଡ୍ରେନେଜ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଡ୍ୟାମ୍ ପରିଚାଳନା, ନଦୀବନ୍ଧ ଏବଂ କଠିନ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ପରିଚାଳନାରେ ତ୍ରୁଟି ମଧ୍ୟ ବନ୍ୟାର ପ୍ରଭାବକୁ ବଢ଼ାଇଛି। ଲୋକମାନେ ନଦୀର ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ଜଳଧାରଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବସବାସ କରିବା ମଧ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା।
ଜଳସମ୍ପଦ ବିଭାଗର ଇଞ୍ଜିନିୟର-ଇନ୍-ଚିଫ୍ ଦିଲୀପ କୁମାର ରାଉତ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ବାତ୍ୟା ସତର୍କ ସୂଚନା ମିଳିବା ପରେ ଅଞ୍ଚଳର ଡ୍ୟାମ୍ଗୁଡ଼ିକର ଜଳସ୍ତର ସାଧାରଣ ୭୫ ପ୍ରତିଶତ ପରିବର୍ତ୍ତେ ପ୍ରାୟ ୬୦ ପ୍ରତିଶତକୁ ହ୍ରାସ କରାଯାଇଥିଲା। ତଥାପି ଅତ୍ୟଧିକ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ଋଷିକୁଲ୍ୟା ନଦୀର ଜଳସ୍ତର ଦ୍ରୁତଗତିରେ ବଢ଼ି ୧୯.୨ ମିଟରରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା। ଏହାର ବିପଦ ସଙ୍କେତ ୧୭ ମିଟର ରହିଛି।
ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ପରିବେଶ ବିଜ୍ଞାନ ବିଭାଗର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଫେସର ବି. ଅଞ୍ଜନ କୁମାର ପୃଷ୍ଟିଙ୍କ ମତରେ, ଗଞ୍ଜାମ ଓ ଗଜପତିର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ଏହି ଦୁଇ ଜିଲ୍ଲାକୁ ଅତ୍ୟଧିକ ବର୍ଷା ପାଇଁ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ କରିଛି। ବ୍ରହ୍ମପୁର ସହରର କିଛି ତଳିଆ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରାକୃତିକ ବନ୍ୟାଭୂମି ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ବ୍ୟାପକ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ଜଳପଥ ସଙ୍କୁଚିତ ହେବା ଫଳରେ ବର୍ଷାଜଳ ନିଷ୍କାସନରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି।
ଋଷିକୁଲ୍ୟା ଓ ବଂଶଧାରା ନଦୀର ଅତିରିକ୍ତ ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ପାଇଁ ପ୍ରାକୃତିକ ବନ୍ୟାଭୂମି ଆବଶ୍ୟକ। କିନ୍ତୁ ଜଳାଶୟ, ଆର୍ଦ୍ରଭୂମି ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ଜଳପଥ ଜବରଦଖଲ ହେବା ଯୋଗୁଁ ସମସ୍ୟା ବଢ଼ୁଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଭୂତଳ ଜଳ ପୁନର୍ଭରଣ ମଧ୍ୟ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଛି।
ତେଣୁ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏଭଳି ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ କେବଳ ଡ୍ରେନ୍ ଓ କଂକ୍ରିଟ୍ ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣ ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ। ପ୍ରାକୃତିକ ଜଳପଥ, ଆର୍ଦ୍ରଭୂମି ଓ ନଦୀର ବନ୍ୟାଭୂମିକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ସହ ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ଯୋଜନା ଗ୍ରହଣ କରିବା ଜରୁରୀ। ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରଭାବ ଦ୍ରୁତ ହେଉଥିବାରୁ ଗଞ୍ଜାମର ଏହି ୫୪୬ ମିଲିମିଟର ବର୍ଷା ଆଗାମୀ ଦିନ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ସତର୍କ ସଙ୍କେତ
