୯୫୩ ଝରକା ବିଶିଷ୍ଟ ଜୟପୁରର ହାୱା ମହଲ: ଯେଉଁଠି ପରଦା ପଛରେ ରହି ଦୁନିଆ ଦେଖୁଥିଲେ ରାଜପରିବାରର ମହିଳା

ଜୟପୁର: ଭାରତର ଐତିହାସିକ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଓ ରାଜକୀୟ ଐତିହ୍ୟର କଥା ଆସିଲେ ରାଜସ୍ଥାନର ଜୟପୁର ସହରର ନାମ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ଆସେ। ଏହି ସହରର ଅନେକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟରୁ ହାୱା ମହଲ ଅନ୍ୟତମ। ଏହାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଗୋଲାପୀ ରଙ୍ଗ, ଅଦ୍ଭୁତ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଶୈଳୀ ଓ ୯୫୩ଟି ଝରକା ଏହାକୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ପରିଚିତ କରାଇଛି। ଏହି ମହଲ କେବଳ ଏକ ଐତିହାସିକ କୋଠା ନୁହେଁ, ବରଂ ରାଜପରିବାରର ମହିଳାଙ୍କ ଜୀବନଶୈଳୀ ଓ ସେହି ସମୟର ସାମାଜିକ ପରମ୍ପରାର ଏକ ନିଆରା ପରିଚୟ।

୧୭୯୯ରେ ନିର୍ମାଣ ହୋଇଥିଲା ହାୱା ମହଲ

ହାୱା ମହଲ ୧୭୯୯ ମସିହାରେ ଜୟପୁରର ମହାରାଜା ସୱାଇ ପ୍ରତାପ ସିଂହଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହାର ନକ୍ସା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସ୍ଥପତି ଲାଲଚନ୍ଦ ଉସ୍ତାଦ। ଲାଲ ଓ ଗୋଲାପୀ ବାଲୁକା ପଥରରେ ନିର୍ମିତ ଏହି ପାଞ୍ଚ ମହଲା କୋଠା ଦୂରରୁ ଦେଖିଲେ ଏକ ରାଜକୀୟ ମୁକୁଟ ପରି ଦେଖାଯାଏ। ଏହାର ଆକୃତି ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ମୁକୁଟ ସହ ସମାନ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।

୯୫୩ ଝରକା ପଛରେ ଲୁଚି ଦୁନିଆ ଦେଖୁଥିଲେ ରାଣୀମାନେ

ହାୱା ମହଲର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବିଶେଷତ୍ୱ ହେଉଛି ଏଥିରେ ଥିବା ୯୫୩ଟି ଛୋଟ ଝରକା ବା ଝରୋଖା। ପୂର୍ବରୁ ରାଜପରିବାରର ମହିଳାମାନେ ପରଦା ପ୍ରଥା ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କୁ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବାକୁ ଅନୁମତି ନଥିଲା। ତେଣୁ ଏହି ମହଲକୁ ଏପରି ଭାବେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ରାଣୀ ଓ ରାଜପରିବାରର ଅନ୍ୟ ମହିଳାମାନେ ଝରକା ପଛରେ ରହି ରାସ୍ତାର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିପାରୁଥିଲେ।

ଏହି ଝରକା ଦେଇ ସେମାନେ ଜୋହରୀ ବଜାରର ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନ, ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ କାରବାର, ଲୋକଙ୍କ ଚଳପ୍ରଚଳ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଧାର୍ମିକ ଓ ରାଜକୀୟ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ଦେଖିପାରୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ବାହାରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ମହଲ ଭିତରେ ଥିବା ମହିଳାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରୁନଥିଲେ।

ଗରମରେ ମଧ୍ୟ ରହୁଥିଲା ଥଣ୍ଡା ପରିବେଶ

ମହଲର ନାମ ହାୱା ମହଲ ହେବା ପଛରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ବିଶେଷ କାରଣ ରହିଛି। ଏହାର ୯୫୩ଟି ଝରକା ଦେଇ ପବନ ସହଜରେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିଲା। ଫଳରେ ରାଜସ୍ଥାନର ଗରମ ପାଗରେ ମଧ୍ୟ ମହଲ ଭିତରେ ଥଣ୍ଡା ପରିବେଶ ରହୁଥିଲା। ଏହି ପ୍ରାକୃତିକ ବାୟୁ ଚଳାଚଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସେହି ସମୟର ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଳାର ଉନ୍ନତ ଜ୍ଞାନକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରେ।

ପାଞ୍ଚ ମହଲାର ନିଆରା ସ୍ଥାପତ୍ୟ

ହାୱା ମହଲର ପାଞ୍ଚଟି ମହଲାର ନାମ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର। ପ୍ରଥମ ମହଲାର ନାମ ଶରଦ ମନ୍ଦିର, ଦ୍ୱିତୀୟଟି ରତନ ମନ୍ଦିର, ତୃତୀୟଟି ବିଚିତ୍ର ମନ୍ଦିର, ଚତୁର୍ଥଟି ପ୍ରକାଶ ମନ୍ଦିର ଏବଂ ପଞ୍ଚମଟି ହାୱା ମନ୍ଦିର। ଏହି କୋଠାର ଆଉ ଏକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ବିଶେଷତ୍ୱ ହେଉଛି ଏହାର ପାରମ୍ପରିକ ଅର୍ଥରେ ଦୃଢ଼ ଭିତ୍ତିଭୂମି ନଥିବା ଏବଂ ଏହାର ବକ୍ର ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀ।

ଆଜି ହାୱା ମହଲ ଜୟପୁରର ପ୍ରମୁଖ ପର୍ଯ୍ୟଟନସ୍ଥଳୀ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଦେଶ ବିଦେଶରୁ ପ୍ରତିଦିନ ଅନେକ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଏହାକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସୁଛନ୍ତି। ଏହାର ସ୍ଥାପତ୍ୟ, ଐତିହାସିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ନିଆରା ଝରକା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭାରତୀୟ କଳା ଓ ସଂସ୍କୃତିର ଗୌରବମୟ ଐତିହ୍ୟକୁ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଜୀବନ୍ତ ରଖିଛି।

Leave a Reply