ଦୀର୍ଘ ୧୬ ବର୍ଷ ଧରି ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ରହିଥିବା ଆଦିବାସୀ ନେତା ଭାଗୀରଥି ମାଣ୍ଡାଙ୍ଗୀ ହତ୍ୟା ମାମଲାରେ ନୂଆ ମୋଡ଼ ଆସିଛି। ଏହି ମାମଲାରେ ଅଭିଯୁକ୍ତ ଥିବା ପୂର୍ବତନ ରାଜ୍ୟସଭା ସାଂସଦ ଏନ୍. ଭାସ୍କର ରାଓ ସୋମବାର ରାୟଗଡ଼ା ଏସ୍ଡିଜେଏମ୍ (SDJM) ଅଦାଲତରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିଛନ୍ତି। ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ତାଙ୍କ ଆଗୁଆ ଜାମିନ ଆଦେଶକୁ ରଦ୍ଦ କରିବା ପରେ ସେ ଅଦାଲତରେ ହାଜର ହୋଇଥିଲେ। ଆତ୍ମସମର୍ପଣ ପରେ ଅଦାଲତ ତାଙ୍କୁ ଜାମିନ ନଦେଇ ନ୍ୟାୟିକ ହାଜତକୁ ପଠାଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ରାୟଗଡ଼ା ଉପକାରାଗାରରେ ରଖାଯାଇଛି।
ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ୨୦୧୦ ଡିସେମ୍ବର ୧୫ ତାରିଖରେ ଆଦିବାସୀ ନେତା ଭାଗୀରଥି ମାଣ୍ଡାଙ୍ଗୀଙ୍କୁ ଅପହରଣ କରି ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା। ତାଙ୍କ ହାତ ଓ ଗୋଡ଼ ବନ୍ଧା ହୋଇଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ପୋଡ଼ା ଶରୀର ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଏକ ଜଳଭଣ୍ଡାରରୁ ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଘଟଣା ସେତେବେଳେ ରାୟଗଡ଼ା ସମେତ ସମଗ୍ର ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାରେ ଆଲୋଡ଼ନ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା।
ଭାଗୀରଥି ମାଣ୍ଡାଙ୍ଗୀ ମା’ ମଝିଘରିଆଣୀ ମନ୍ଦିର ଟ୍ରଷ୍ଟ ସହ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ। ମନ୍ଦିର ପରିଚାଳନାରେ ହୋଇଥିବା କଥିତ ଅନିୟମିତତା ସମ୍ପର୍କରେ ସେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିବା ପରିବାର ଓ କେତେକ ଆଦିବାସୀ ସଂଗଠନ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ। ଏହି ଘଟଣାରେ ରାୟଗଡ଼ା ଥାନାରେ ମାମଲା ରୁଜୁ ହେବା ପରେ ତଦନ୍ତ କ୍ରାଇମବ୍ରାଞ୍ଚକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା।
ଏହି ହତ୍ୟା ମାମଲାରେ ଭାସ୍କର ରାଓଙ୍କ ସମେତ ଅନ୍ୟ କେତେଜଣଙ୍କ ନାମ ଅଭିଯୁକ୍ତ ଭାବେ ରହିଛି। ୨୦୨୪ ନଭେମ୍ବରରେ ରାୟଗଡ଼ା ଏସ୍ଡିଜେଏମ୍ ଅଦାଲତ ଅଭିଯୁକ୍ତମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଜାମିନବିହୀନ ଗିରଫ ପରୱାନା ଜାରି କରିଥିଲେ। ପରେ ଓଡ଼ିଶା ହାଇକୋର୍ଟ ୨୦୨୬ ଜାନୁଆରି ୨୨ ତାରିଖରେ ଭାସ୍କର ରାଓଙ୍କୁ ଆଗୁଆ ଜାମିନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।
କିନ୍ତୁ ମୃତ ଭାଗୀରଥିଙ୍କ ଭାଇ ଜଗନ୍ନାଥ ମାଣ୍ଡାଙ୍ଗୀ ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିଥିଲେ। ଅକ୍ଟୋବର ୨୬ ତାରିଖରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କ ଜାମିନ ଆଦେଶକୁ ରଦ୍ଦ କରି ଅଭିଯୁକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଦୁଇ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ନିମ୍ନ ଅଦାଲତରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ। ଏହା ପରେ ଭାସ୍କର ରାଓ ଅଦାଲତରେ ହାଜର ହୋଇଥିଲେ।
ଏହି ଘଟଣା ପୂର୍ବରୁ ରାୟଗଡ଼ାରେ ଭାସ୍କର ରାଓଙ୍କ ଘରକୁ ଶତାଧିକ ସମର୍ଥକ ଯାଇଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ଏହା ଘଟଣାର ରାଜନୈତିକ ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି।
ଅନ୍ୟପଟେ, ଭାସ୍କର ରାଓ ଆଉ ଏକ ଆର୍ଥିକ ଅନିୟମିତତା ମାମଲାରେ ମଧ୍ୟ ତଦନ୍ତର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି। ରାୟଗଡ଼ା ଟ୍ରକ୍ ମାଲିକ ସଂଘର ପ୍ରାୟ ୬୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର କଥିତ ହେରଫେର ଅଭିଯୋଗରେ ନଭେମ୍ବର ୭ ତାରିଖରେ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅପରାଧ ଶାଖା (EOW) ତାଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ୧୧ଟି ସ୍ଥାନରେ ଚଢ଼ାଉ କରିଥିଲା।
ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ, ଭାସ୍କର ରାଓ ଦୀର୍ଘ ପାଞ୍ଚ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ରାଜ୍ୟ ରାଜନୀତିରେ ସକ୍ରିୟ ରହିଆସିଛନ୍ତି। ଗତବର୍ଷ ସେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ଛାଡ଼ି ବିଜୁ ସ୍ୱାଭିମାନ ମଞ୍ଚ ଗଠନ କରିଥିଲେ। ଏବେ ଏହି ହତ୍ୟା ମାମଲାରେ ତାଙ୍କ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ ରାଜ୍ୟ ରାଜନୀତି ସହ ଆଇନ ମହଲରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି। ତେବେ ମାମଲାର ଶେଷ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଅଦାଲତରେ ହେବ।
