ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ହେଉ, ଦାନ୍ତ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହେଉ କିମ୍ବା ଶରୀରର କୌଣସି ଅଂଶରେ ଆଘାତ ଲାଗିଥାଉ—ଯନ୍ତ୍ରଣା ହେଲେ ଅନେକ ଲୋକ ପେନ୍କିଲର୍ ବା ଯନ୍ତ୍ରଣାନାଶକ ଔଷଧ ଖାଇଥାନ୍ତି। ତେବେ ମନରେ ଏକ ସ୍ୱାଭାବିକ ପ୍ରଶ୍ନ ଆସେ—ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଏକ ଔଷଧ ଖାଉଛୁ, ତାହାକୁ କେମିତି ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ଶରୀରର କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହେଉଛି? ବାସ୍ତବରେ ପେନ୍କିଲର୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣାର ସ୍ଥାନ ବିଷୟରେ କୌଣସି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଜ୍ଞାନ ନଥାଏ। ଔଷଧ ଶରୀରରେ ରକ୍ତ ମାଧ୍ୟମରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରାସାୟନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ।
ଶରୀରର କୌଣସି ଅଂଶରେ ଆଘାତ, ସୁଜନ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ସମସ୍ୟା ହେଲେ ସେହି ସ୍ଥାନରେ କିଛି ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ତିଆରି ହୁଏ। ଏଥିରେ ପ୍ରୋଷ୍ଟାଗ୍ଲାଣ୍ଡିନ୍ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ। ଏହା ଯନ୍ତ୍ରଣା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସ୍ନାୟୁଗୁଡ଼ିକୁ ଅଧିକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ କରିଥାଏ। ଫଳରେ ସେହି ସ୍ଥାନରୁ ଯନ୍ତ୍ରଣାର ସଙ୍କେତ ସ୍ନାୟୁ ମାଧ୍ୟମରେ ମସ୍ତିଷ୍କକୁ ପହଞ୍ଚେ ଏବଂ ଆମେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅନୁଭବ କରୁଥାଉ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ବାସ୍ତବରେ ଶରୀରର ଏକ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭଳି କାମ କରେ।
ପେନ୍କିଲର୍ ଖାଇବା ପରେ ଏହାର ସକ୍ରିୟ ଉପାଦାନ ପେଟ ଓ ଅନ୍ତନଳୀରୁ ଶୋଷିତ ହୋଇ ରକ୍ତରେ ମିଶିଯାଏ। ରକ୍ତ ସେହି ଔଷଧକୁ ଶରୀରର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶକୁ ନେଇଯାଏ। ଅର୍ଥାତ୍ ଔଷଧ କେବଳ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହେଉଛି ସେଠାକୁ ଯାଏ ନାହିଁ; ଏହା ସମଗ୍ର ଶରୀରରେ ଘୂରିଥାଏ। ତେବେ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଆଘାତ ବା ସୁଜନ ରହିଥାଏ, ସେଠାରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ରାସାୟନିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଅଧିକ ଥିବାରୁ ଔଷଧର ପ୍ରଭାବ ସେହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅଧିକ ଅନୁଭବ ହୁଏ।
ଅନେକ ସାଧାରଣ ପେନ୍କିଲର୍ ଶରୀରରେ ପ୍ରୋଷ୍ଟାଗ୍ଲାଣ୍ଡିନ୍ ତିଆରି ହେବାର ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ କମାଇଥାଏ। ଫଳରେ ସୁଜନ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଧୀରେ ଧୀରେ କମିବାକୁ ଲାଗେ। ଔଷଧର ପ୍ରକାର ଅନୁସାରେ ଏହା ସ୍ନାୟୁ କିମ୍ବା ମସ୍ତିଷ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣା ସଙ୍କେତ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ। ଏହି କାରଣରୁ ମୁଣ୍ଡ, ଦାନ୍ତ, ମାଂସପେଶୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଅଂଶର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଭିନ୍ନ ଔଷଧ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।
ସାଧାରଣତଃ ଔଷଧ ଖାଇବା ପରେ ପ୍ରାୟ ୨୦ରୁ ୩୦ ମିନିଟ୍ ମଧ୍ୟରେ କେତେକ ପେନ୍କିଲର୍ ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିପାରେ। ତେବେ ଏହା ଔଷଧର ପ୍ରକାର, ମାତ୍ରା, ବ୍ୟକ୍ତିର ଶରୀର ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରଣାର କାରଣ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ତେଣୁ ଔଷଧ ଖାଇବା ପରେ ତୁରନ୍ତ ଆଉ ଏକ ମାତ୍ରା ନେବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ।
ତେବେ ପେନ୍କିଲର୍ ସବୁବେଳେ ସୁରକ୍ଷିତ ନୁହେଁ। ଆବଶ୍ୟକତାଠାରୁ ଅଧିକ ମାତ୍ରାରେ କିମ୍ବା ବାରମ୍ବାର ଏହାକୁ ନେଲେ କେତେକ ଔଷଧ ପେଟ, କିଡ୍ନି କିମ୍ବା ଲିଭର୍ ଉପରେ ଖରାପ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ। ତେଣୁ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପେନ୍କିଲର୍ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଠିକ୍ ଔଷଧ, ଠିକ୍ ମାତ୍ରା ଓ ଠିକ୍ ସମୟ ପାଇଁ ଡାକ୍ତର କିମ୍ବା ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ସେହିପରି, ପେନ୍କିଲର୍କୁ ଶରୀରର କେଉଁଠି ଯନ୍ତ୍ରଣା ହେଉଛି ତାହା ଜଣା ନଥାଏ। ଏହା ରକ୍ତ ମାଧ୍ୟମରେ ଶରୀରରେ ପହଞ୍ଚି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ସୁଜନ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ରାସାୟନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା କିମ୍ବା ଯନ୍ତ୍ରଣା ସଙ୍କେତକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ। ଏହି ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯୋଗୁଁ ଆମେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହେଉଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଆରାମ ଅନୁଭବ କରୁଥାଉ। ତେଣୁ ପେନ୍କିଲର୍ ଯନ୍ତ୍ରଣାର ମୂଳ କାରଣକୁ ସବୁବେଳେ ଦୂର କରେ ନାହିଁ; ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ଯନ୍ତ୍ରଣାର ଲକ୍ଷଣକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଯନ୍ତ୍ରଣା ରହିଲେ କେବଳ ଔଷଧ ଖାଇବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଏହାର କାରଣ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେବା ଅଧିକ ଜରୁରୀ।
