ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡର ରାଜଧାନୀ ରାଞ୍ଚିରେ ଗତ କିଛି ଦିନ ଧରି ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ବିକ୍ଷୋଭ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଛନ୍ତି। ୧୪ତମ JPSC ଏବଂ JSSC ପରୀକ୍ଷା ଫଳାଫଳରେ କଥିତ ଅନିୟମିତତାକୁ ନେଇ ସେମାନେ ଗତ ୧୩ ଦିନ ଧରି ରାଜଧାନୀର ଜୟପାଲ ସିଂହ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ରେ ବିକ୍ଷୋଭ ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି। ଏହି ବିକ୍ଷୋଭର ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଦିଗ ହେଉଛି ଯେ, ଦିଲ୍ଲୀରେ ହୋଇଥିବା ଛାତ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନ ଠାରୁ ଏହା ଯଥେଷ୍ଟ ଭିନ୍ନ। ଏଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ଯେ, ଉଭୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ସମସ୍ୟା ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ ହୋଇଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଏହି ବିକ୍ଷୋଭଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଏତେ ପାର୍ଥକ୍ୟ କାହିଁକି ରହିଛି? ଆସନ୍ତୁ ଏହାର କାରଣଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ନଜର ପକାଇବା।
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କର ଦାବି କ’ଣ?
ରାଞ୍ଚିର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନିଜର ଦାବି ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଛନ୍ତି; ସେମାନେ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ଯେ ପରୀକ୍ଷାକୁ ବାତିଲ କରାଯାଇ ପୁନର୍ବାର ପରିଚାଳନା କରାଯାଉ। ଏହା ସହିତ, ସେମାନେ ସମଗ୍ର ଅନିୟମିତତା ଘଟଣାର ସିବିଆଇ (CBI) ତଦନ୍ତ ଦାବି କରୁଛନ୍ତି। ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯେ, ପରୀକ୍ଷା ଫଳକୁ ନେଇ ଅନିୟମିତତାର ଅଭିଯୋଗ ରହିଛି ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ସିଆଇଡି (CID) ଏହି ମାମଲାର ତଦନ୍ତ କରୁଛି।ଏହା ମଧ୍ୟ ଅଭିଯୋଗ ରହିଛି ଯେ ଏହି ପରୀକ୍ଷାରେ ଟଙ୍କା ବିନିମୟରେ (୫୦ ଲକ୍ଷରୁ ୧ କୋଟି ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) ପ୍ରାର୍ଥୀମାନଙ୍କୁ ସିଟ୍ ବିକ୍ରି କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଫଳରେ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ବାହାରର ପ୍ରାର୍ଥୀମାନେ ସିଟ୍ ହାସଲ କରିପାରିଥିଲେ।
ଦିଲ୍ଲୀର ଜନ୍ତର ମନ୍ତରଠାରେ ହୋଇଥିବା ବିକ୍ଷୋଭଠାରୁ ଭିନ୍ନ ଏକ ପ୍ରତିବାଦ
ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କର ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ଦିଲ୍ଲୀର ଜନ୍ତର ମନ୍ତରଠାରେ ହୋଇଥିବା ଛାତ୍ର ବିକ୍ଷୋଭଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ଅଟେ। ଏଠାରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଓ ପରୀକ୍ଷାର୍ଥୀମାନେ ସରକାରଙ୍କ ନିକଟରେ ପରୀକ୍ଷା ବାତିଲ କରିବା ଦାବି ନେଇ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବିକ୍ଷୋଭ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଛନ୍ତି; ସେମାନେ କୌଣସି ପ୍ରକାର ହିଂସାତ୍ମକ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସାମିଲ ହେଉନାହାନ୍ତି।ଦିଲ୍ଲୀରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଓ ପୋଲିସ୍ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଉପରେ ଯେଭଳି ଆକ୍ରମଣ କଲେ—ଏଭଳି ଦୃଶ୍ୟ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିନଥିଲା।
ଜନ୍ତର ମନ୍ତର ପ୍ରତିବାଦ ସମୟରେ, ଅନେକ ଭିଡିଓ କ୍ଲିପ୍ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ଛାତ୍ରମାନେ ସରକାର ଏବଂ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଉପରେ ଖରାପ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବାର ଦେଖାଯାଇଥିଲା। ତଥାପି, ରାଞ୍ଚିର ଏହି ପ୍ରତିବାଦରେ, କୌଣସି ମନ୍ତ୍ରୀ, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କିମ୍ବା ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପ୍ରତି କୌଣସି ଖରାପ ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇ ନାହିଁ; ଛାତ୍ରମାନେ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସେମାନଙ୍କର ଦାବି ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଛନ୍ତି।
ରାଞ୍ଚିରେ ହୋଇଥିବା ଛାତ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନରେ କୌଣସି ରାଜନୈତିକ ଦଳର ପତାକା କିମ୍ବା ବ୍ୟାନର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିନାହିଁ।
ଦିଲ୍ଲୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ, ଛାତ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନର ଆଳରେ ବିଭିନ୍ନ ଉପଦ୍ରବକାରୀ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ଯୋଗ ଦେଇ ଜନ୍ତର ମନ୍ତର ଠାରେ ହଙ୍ଗାମା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେଥିରେ ବିଭିନ୍ନ ରାଜନୈତିକ ଦଳର ନେତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତେବେ, ରାଞ୍ଚିର ଏହି ଛାତ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଛାତ୍ରମାନେ ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ ସାମିଲ ହେବାକୁ ଦେଇନାହାନ୍ତି। ଆନ୍ଦୋଳନ ସ୍ଥଳରେ କୌଣସି ରାଜନୈତିକ ଦଳର ପତାକା କିମ୍ବା ବ୍ୟାନର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯାଇନାହିଁ।
ରାଞ୍ଚିର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ବିକ୍ଷୋଭ ‘ଜେନ୍-ଜେଡ୍’ (Gen Z) ଆନ୍ଦୋଳନଠାରୁ କିପରି ଭିନ୍ନ?
ଦିଲ୍ଲୀର ଜନ୍ତର ମନ୍ତର ଠାରେ ହୋଇଥିବା ଛାତ୍ର ବିକ୍ଷୋଭ ମୁଖ୍ୟତଃ NEET ପରୀକ୍ଷାର ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ଲିକ୍ ଘଟଣାକୁ ନେଇ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା। NEET ପରୀକ୍ଷା ଦ୍ୱାଦଶ ଶ୍ରେଣୀ ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷା ପରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଥିବାରୁ, ଏଥିରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ଅଧିକାଂଶ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ‘ଜେନ୍-ଜେଡ୍’ ବର୍ଗର ଅଟନ୍ତି; ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଜନ୍ତର ମନ୍ତର ଠାରେ ହୋଇଥିବା ଏହି ବିକ୍ଷୋଭକୁ ‘ଜେନ୍-ଜେଡ୍ ବିକ୍ଷୋଭ’ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଅଧିକାଂଶ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ବୟସ ୧୫ ରୁ ୨୫ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲା।
ରାଞ୍ଚିର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ବୟସ ବର୍ଗ ମଧ୍ୟ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟ ଅଟେ।
‘ଜେନ୍-ଜେଡ୍’ (Gen Z) ହେଉଛି ଛାତ୍ର ସମାଜର ସବୁଠାରୁ କମ୍ ବୟସ୍କ ବର୍ଗ; ଏହା ହିଁ ବୁଝାଇଥାଏ ଯେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଛାତ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ଯୁବବର୍ଗଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କାହିଁକି ଏତେ ଅସନ୍ତୋଷ ଦେଖାଯାଇଥିଲା ଏବଂ କାହିଁକି ହିଂସାତ୍ମକ ବିକ୍ଷୋଭ ହୋଇଥିଲା। ଏହାର ବିପରୀତରେ, JPSC ପରୀକ୍ଷା ଫଳରେ କଥିତ ଅନିୟମିତତା ବିରୁଦ୍ଧରେ ରାଞ୍ଚିରେ ବିକ୍ଷୋଭ କରୁଥିବା ଅଧିକାଂଶ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ‘ଜେନ୍-ଜେଡ୍’ ବର୍ଗର ନୁହଁନ୍ତି। ସେମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ବରିଷ୍ଠ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଅଟନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ବୟସ ୨୫ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ। ଯଦିଓ କିଛି କମ୍ ବୟସ୍କ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ଏହି ବିକ୍ଷୋଭରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି, ତଥାପି ଦିଲ୍ଲୀରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ଭଳି ହିଂସାତ୍ମକ ପ୍ରଦର୍ଶନ ରାଞ୍ଚିର ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନାହିଁ।
