ଚଳିତ ବର୍ଷ ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀ ଅବସରରେ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୪ ତାରିଖରେ ଘର ଓ ବିଭିନ୍ନ ପୂଜାମଣ୍ଡପରେ ବିଘ୍ନହର୍ତ୍ତା ପ୍ରଭୁ ଗଣେଶଙ୍କୁ ବିଧିବିଧାନରେ ସ୍ଥାପନା କରାଯାଇଥିଲା। ୧୦ ଦିନ ଧରି ପୂଜା, ଭଜନ, କୀର୍ତ୍ତନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଧାର୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପରେ ଏବେ ଆସିଛି ବାପ୍ପାଙ୍କ ବିଦାୟର ସମୟ। ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଅନୁସାରେ ଏଥର ମୁଖ୍ୟ ଗଣେଶ ବିସର୍ଜନ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୫ ତାରିଖ, ଶୁକ୍ରବାର, ଅନନ୍ତ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ କରାଯିବ।
ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଅନୁସାରେ ଭାଦ୍ରବ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥି ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୪ ରାତି ପ୍ରାୟ ୧୧ଟା ୧୮ ମିନିଟରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୫ ରାତି ପ୍ରାୟ ୧୧ଟା ୦୬ ମିନିଟରେ ଶେଷ ହେବ। ତେଣୁ ଅନନ୍ତ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ହିଁ ଗଣେଶ ବିସର୍ଜନର ମୁଖ୍ୟ ତିଥି ଭାବେ ଧରାଯାଇଛି।
ବିସର୍ଜନର ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ
ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୫ରେ ଗଣେଶ ବିସର୍ଜନ ପାଇଁ ଏକାଧିକ ଶୁଭ ସମୟ ରହିଛି। ସକାଳ ୬ଟା ୧୧ ମିନିଟରୁ ୧୦ଟା ୪୨ ମିନିଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାତଃକାଳୀନ ଶୁଭ ସମୟ ରହିଛି। ଦ୍ୱିପ୍ରହରରେ ୧୨ଟା ୧୩ ମିନିଟରୁ ୧ଟା ୪୩ ମିନିଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ସମୟ ରହିଛି। ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ୪ଟା ୪୪ ମିନିଟରୁ ୬ଟା ୧୪ ମିନିଟ ଏବଂ ରାତିରେ ୯ଟା ୧୪ ମିନିଟରୁ ୧୦ଟା ୪୩ ମିନିଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସର୍ଜନ ପାଇଁ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଦିଆଯାଇଛି।
ବିସର୍ଜନ ପୂର୍ବରୁ କରନ୍ତୁ ଉତ୍ତର ପୂଜା
ଗଣେଶଙ୍କୁ ବିସର୍ଜନ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଘରେ ବିଧିବିଧାନ ଅନୁସାରେ ଉତ୍ତର ପୂଜା କରିବାର ପରମ୍ପରା ରହିଛି। ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇ ଦୂର୍ବା, ଲାଲ ଫୁଲ, ମୋଦକ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ଅର୍ପଣ କରାଯାଇପାରେ। ଏହାପରେ ଧୂପ, ଦୀପ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେଇ ଆରତି କରିବା ପରମ୍ପରା ରହିଛି। ଦକ୍ଷିଣା, ତାମ୍ବୁଳ ଓ ଋତୁଫଳ ମଧ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରାଯାଇପାରେ।
ଯଦି ଗଣେଶ ସ୍ଥାପନା ସମୟରେ ମା’ ଗୌରୀ କିମ୍ବା କଳସ ସ୍ଥାପନା କରାଯାଇଥାଏ, ତେବେ ଉତ୍ତର ପୂଜା ସମୟରେ ପ୍ରଥମେ ଗୌରୀଙ୍କ ପୂଜା, ପରେ କଳସ ପୂଜା ଏବଂ ଶେଷରେ ଗଣେଶଙ୍କ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଏହା ପରେ ବାପ୍ପାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହ ବିସର୍ଜନ ସ୍ଥଳକୁ ନିଆଯାଏ
ବିସର୍ଜନ ସମୟରେ ପରିବେଶ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ। ନଦୀ, ପୋଖରୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଜଳାଶୟରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ, କପଡ଼ା, ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀ କିମ୍ବା ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ କରୁଥିବା ବସ୍ତୁ ନ ପକାଇବା ଉଚିତ। ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନର ନିୟମ ମାନି ବିସର୍ଜନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଭକ୍ତମାନେ “ଗଣପତି ବାପ୍ପା ମୋରିୟା, ଆଗାମୀ ବର୍ଷ ତୁ ଶୀଘ୍ର ଆସ” ଧ୍ୱନିରେ ବିଘ୍ନହର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେବେ।
