ଗଞ୍ଜାମ: ଆଧୁନିକତାର ଯୁଗରେ ବି ଓଡ଼ିଶାର ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ପୁରାତନ ପରମ୍ପରା ଓ ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବିତ ରହିଛି। ଏହାର ଏକ ନିଆରା ଉଦାହରଣ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା ଧରାକୋଟ ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଡିଗି ଗାଁରେ। ଏଠାକାର ଗ୍ରାମବାସୀ ପ୍ରାୟ ୨୦୦ ବର୍ଷ ଧରି ଚାଲିଆସୁଥିବା ଗିରି ପୂଜା ପରମ୍ପରାକୁ ଏବେ ବି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ବିଶ୍ୱାସର ସହ ପାଳନ କରୁଛନ୍ତି। ଭଲ ବର୍ଷା, ଭଲ ଫସଲ ଏବଂ ଗୃହପାଳିତ ପଶୁଙ୍କ ସୁସ୍ଥତା ପାଇଁ ଗ୍ରାମବାସୀ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଥିବା ଦେବୀଙ୍କ ପୀଠକୁ ଯାଇ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରିଛନ୍ତି।
ଡିଗି ଗାଁଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୫ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଥିବା ଏକ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ମା’ ପୋଡ଼ା ବଉରାଣୀ ଠାକୁରାଣୀଙ୍କ ପୀଠ ରହିଛି। ଏହି ପୀଠରେ ହିଁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଗିରି ପୂଜା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ। ପୂଜାରେ ଗାଁର ଛୋଟ ପିଲାଙ୍କଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବୟସ୍କ ଓ ବୃଦ୍ଧମାନେ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ହୁଅନ୍ତି। ପାହାଡ଼ ଚଢ଼ି ଦେବୀଙ୍କ ପୀଠରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ବିଧିବିଧାନ ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରାଯାଇଥାଏ।
ଚଳିତ ବର୍ଷ ଅଞ୍ଚଳରେ କମ୍ ବର୍ଷାକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ଥିବା ବେଳେ ଗିରି ପୂଜା ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା। ପାହାଡ଼ ଉପରେ ହୋମଯଜ୍ଞ କରାଯିବା ସହ ମା’ ପୋଡ଼ା ବଉରାଣୀଙ୍କୁ ବିଧିବିଧାନ ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରାଯାଇଥିଲା। ଅଞ୍ଚଳରେ ଭଲ ବର୍ଷା ହେଉ, ଚାଷବାସ ଭଲ ହେଉ ଏବଂ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନଜୀବିକା ସୁରୁଖୁରୁରେ ଚାଲୁ—ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନା ନେଇ ଗ୍ରାମବାସୀ ଦେବୀଙ୍କ ନିକଟରେ ମୁଣ୍ଡିଆ ମାରିଥିଲେ।
ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁସାରେ, ମା’ ପୋଡ଼ା ବଉରାଣୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତିର ସହ ପୂଜା କଲେ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭଲ ବର୍ଷା ହୋଇଥାଏ। ଏହା ସହିତ ଗାଈ, ଗୋରୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଗୃହପାଳିତ ପଶୁଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ରୋଗରୁ ଦେବୀ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତି ବୋଲି ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କର ଆସ୍ଥା ରହିଛି। ତେଣୁ ଗିରି ପୂଜା କେବଳ ବର୍ଷା ପାଇଁ ଏକ ଧାର୍ମିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ କୃଷି, ପଶୁପାଳନ ଓ ଜୀବନଜୀବିକା ସହ ମଧ୍ୟ ଏହା ଗଭୀର ଭାବେ ଜଡ଼ିତ।
ଡିଗି ଗାଁର ହରିହର ଜେନାଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ପ୍ରାୟ ୨୦୦ ବର୍ଷ ଧରି ଏହି ପୂଜା ପରମ୍ପରା ପାଳିତ ହୋଇଆସୁଛି। ପିଢ଼ି ପରେ ପିଢ଼ି ଲୋକମାନେ ଏହି ପରମ୍ପରାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇ ଆସିଛନ୍ତି। ପୂଜା ଅବସରରେ ଗାଁର ସମସ୍ତ ବର୍ଗର ଲୋକ ଏକାଠି ହୋଇ ପାହାଡ଼ ଉପରକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଏହା ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାମୂହିକତା ଓ ଭାଇଚାରାକୁ ମଧ୍ୟ ମଜବୁତ କରୁଛି।
ତେବେ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଥିବା ଏହି ପୀଠକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଭଲ ରାସ୍ତା ନଥିବାରୁ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ଅନେକ ସମସ୍ୟା ହେଉଛି। ବିଶେଷକରି ବୃଦ୍ଧ, ମହିଳା ଓ ଛୋଟ ପିଲାମାନେ ପାହାଡ଼ ଚଢ଼ିବା ବେଳେ ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି। ନିଲେଶ ନାହାକଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ଭଲ ରାସ୍ତା ଓ ଯାତାୟାତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ହେଲେ ଲୋକଙ୍କ ଯାତାୟାତ ସହଜ ହେବା ସହ ଏହି ପୀଠକୁ ଏକ ପର୍ଯ୍ୟଟନସ୍ଥଳୀ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ବିକଶିତ କରାଯାଇପାରିବ।
ଆଧୁନିକ ସମୟରେ ବର୍ଷା ଓ କୃଷି ସମ୍ପର୍କରେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଧାରଣା ବଢ଼ିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଡିଗି ଗାଁର ଏହି ପରମ୍ପରା ଗ୍ରାମୀଣ ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକସଂସ୍କୃତି ଓ ଆସ୍ଥାର ଏକ ନିଆରା ଚିତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରୁଛି। ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଚାଲିଆସିଥିବା ଏହି ଗିରି ପୂଜା ଆଜି ବି ଲୋକଙ୍କୁ ଏକାଠି କରୁଛି। ବର୍ଷା, ଫସଲ ଓ ଗୃହପାଳିତ ପଶୁଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଦେବୀଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ କାମନା କରିବା ସହ ଏହି ପରମ୍ପରା ଆଗାମୀ ପିଢ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ନିଜ ମାଟି ଓ ସଂସ୍କୃତି ସହ ଯୋଡ଼ି ରଖିଛି।
