ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଓଡ଼ିଶାର ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଉ ଏକ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ ଯୋଡ଼ିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ରାଜ୍ୟରେ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି ପ୍ରକଳ୍ପ ସ୍ଥାପନ ଦିଗରେ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି ସରକାର। ରାଜ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ପରମାଣୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରକଳ୍ପର ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ରାଷ୍ଟ୍ରାୟତ୍ତ ଶକ୍ତି କମ୍ପାନୀ NTPC ଏବଂ ଘରୋଇ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନକାରୀ ଆଦାନୀ ପାୱାରକୁ ନୀତିଗତ ଅନୁମୋଦନ ମିଳିଛି।
ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଫଳରେ ଓଡ଼ିଶାର ବର୍ତ୍ତମାନର ଥର୍ମାଲ, ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ଓ ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି ସହିତ ଭବିଷ୍ୟତରେ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ରାଜ୍ୟର ଶକ୍ତି ମିଶ୍ରଣର ଅଂଶ ହୋଇପାରେ। ତେବେ ଏବେ ସୁଦ୍ଧା ପ୍ରସ୍ତାବିତ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକର ଅନ୍ତିମ କ୍ଷମତା, ବ୍ୟବହାର ହେବାକୁ ଥିବା ରିଆକ୍ଟର ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଏବଂ ମୋଟ ନିବେଶ ରାଶି ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହୋଇନାହିଁ।
ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, NTPC ଓଡ଼ିଶାର ଚାରିଟି ସ୍ଥାନକୁ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ବିଚାର କରିଛି। ଏଥିରେ ଦେବଗଡ଼, ନୟାଗଡ଼ ଓ ନବରଙ୍ଗପୁର ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନ ରହିଛି। ତାହା ମଧ୍ୟରୁ ଦେବଗଡ଼କୁ ଆଗାମୀ ପଦକ୍ଷେପ ପାଇଁ NTPC ଚିହ୍ନଟ କରିଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ମୋଟ ୩୦ ଗିଗାୱାଟ୍ କ୍ଷମତାର ପରମାଣୁ ପ୍ରକଳ୍ପ ବିକଶିତ କରିବା ଯୋଜନାର ଅଂଶ ଭାବେ NTPC ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରୁଛି।
ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଆଦାନୀ ପାୱାର ଓଡ଼ିଶାରେ ଦୁଇଟି ପରମାଣୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖିଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରକଳ୍ପର କ୍ଷମତା ୨,୮୦୦ ମେଗାୱାଟ୍ ରହିବାର ପ୍ରସ୍ତାବ ରହିଛି। ଏହି ଦୁଇ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ୧.୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ନିବେଶର ଆକଳନ କରାଯାଇଛି। ବାଲିମେଳା ଓ ମଞ୍ଜୋର ଅଞ୍ଚଳକୁ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଦୁଇ ସ୍ଥାନରେ ଜଳଭଣ୍ଡାର ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଭିତ୍ତିଭୂମି ରହିଥିବାରୁ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ବିଚାର କରାଯାଉଛି।
ବାଲିମେଳାରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ୫୧୦ ମେଗାୱାଟ୍ କ୍ଷମତାର ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ କେନ୍ଦ୍ର ରହିଛି। ଏହା ଓଡ଼ିଶା ହାଇଡ୍ରୋ ପାୱାର କର୍ପୋରେସନ୍ ପରିଚାଳନା କରୁଛି। ବାଲିମେଳା ଜଳଭଣ୍ଡାର ଓଡ଼ିଶା ଏବଂ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଏକ ଯୁଗ୍ମ ପ୍ରକଳ୍ପ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାର ଜଳ ପ୍ରବାହ ଦୁଇ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟନ ହୋଇଥାଏ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଆଦାନୀ ଗ୍ରୁପ୍ ଓଡ଼ିଶାରେ ଅଲ୍ଟ୍ରା-ସୁପରକ୍ରିଟିକାଲ୍ ଥର୍ମାଲ୍ ପାୱାର ପ୍ଲାଣ୍ଟ ଏବଂ ପମ୍ପ୍ଡ ଷ୍ଟୋରେଜ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖିଛି।
ଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି କ୍ଷମତା ବଢ଼ାଇବା ନେଇ ଯୋଜନା ଚାଲିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତରେ ପ୍ରାୟ ୮.୭୮ ଗିଗାୱାଟ୍ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି କ୍ଷମତା ରହିଛି ଏବଂ ୨୪ଟି ପରମାଣୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କେନ୍ଦ୍ର ବାଣିଜ୍ୟିକ ଭାବେ ଚାଲୁଛି। ୨୦୨୫-୨୬ରେ ଦେଶର ମୋଟ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନର ପ୍ରାୟ ୩.୧ ପ୍ରତିଶତ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତିରୁ ଆସିଥିଲା। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ୨୦୪୭ ସୁଦ୍ଧା ଦେଶର ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି କ୍ଷମତାକୁ ୧୦୦ ଗିଗାୱାଟ୍ରେ ପହଞ୍ଚାଇବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି।
ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଓଡ଼ିଶାରେ NTPC ଓ ଆଦାନୀ ପାୱାରର ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ଅଧ୍ୟୟନକୁ ଅନୁମୋଦନ ରାଜ୍ୟର ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ଏକ ନୂଆ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି। ତେବେ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ପୂର୍ବରୁ ସ୍ଥାନ ଚୟନ, ପ୍ରଯୁକ୍ତି, କ୍ଷମତା, ନିବେଶ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ଅନୁମୋଦନ ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହେବାକୁ ରହିଛି।
