କାଠମାଣ୍ଡୁ: ବିଶ୍ୱର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶୃଙ୍ଗ ମାଉଣ୍ଟ ଏଭରେଷ୍ଟକୁ ନେଇ ଆସିଛି ଚିନ୍ତାଜନକ ତଥ୍ୟ। ଗ୍ଲୋବାଲ ୱାର୍ମିଂ ଓ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ହିମାଳୟର ଗ୍ଲେସିୟରଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ରୁତ ତରଳୁଥିବା ବେଳେ ଏବେ ମଣିଷଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ମଧ୍ୟ ଏହି ସମସ୍ୟାକୁ ଆହୁରି ବଢ଼ାଉଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ଏକ ନୂଆ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଏଭରେଷ୍ଟ ବେସ୍ କ୍ୟାମ୍ପ ନିକଟରେ ମଣିଷଙ୍କ ପେଶାବ ଏବଂ ଇନ୍ଧନ ବ୍ୟବହାରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ତାପ ଖୁମ୍ବୁ ଗ୍ଲେସିୟର ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଉଥିବା କୁହାଯାଇଛି।
ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ ନେପାଳ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ଏଭରେଷ୍ଟ ବେସ୍ କ୍ୟାମ୍ପର ପରିବେଶ ଉପରେ ମଣିଷଙ୍କ ପ୍ରଭାବକୁ ନେଇ କରାଯାଇଛି। ବସନ୍ତ ଋତୁର ଚଢ଼ାଇ ସିଜନ୍ରେ ଏଠାକୁ ହଜାର ହଜାର ପର୍ବତାରୋହୀ, ଗାଇଡ୍ ଓ ସହାୟକ କର୍ମଚାରୀ ଆସନ୍ତି। ଅଧିକ ଉଚ୍ଚତାରେ ଶରୀରକୁ ଡିହାଇଡ୍ରେସନରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଲୋକମାନେ ଅଧିକ ପାଣି ପିଅନ୍ତି। ଫଳରେ ଦିନକୁ ପ୍ରାୟ ୬,୦୦୦ ଲିଟର ପେଶାବ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ଅଧ୍ୟୟନରେ ଆକଳନ କରାଯାଇଛି। ଏହାର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ସିଧାସଳଖ ଗ୍ଲେସିୟର ଉପରେ ପଡ଼ୁଥିବାରୁ ଏହା ଚିନ୍ତାର କାରଣ ପାଲଟିଛି।
ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁସାରେ, ମଣିଷର ପେଶାବର ତାପ ଏକାକୀ ଗୋଟିଏ ଚଢ଼ାଇ ସିଜନ୍ରେ ପ୍ରାୟ ୧୫୪ ଟନ୍ ବରଫ ତରଳାଇବା ସମାନ ତାପ ଶକ୍ତି ଯୋଗାଇପାରେ। ତେବେ ଏହାକୁ ଏଭରେଷ୍ଟ ଗ୍ଲେସିୟର ତରଳିବାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ବୋଲି କହିବା ଠିକ୍ ହେବ ନାହିଁ। ଗବେଷକମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବେ ବି ଗ୍ଲେସିୟର ହ୍ରାସର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ। ମଣିଷର ସ୍ଥାନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଏହା ଉପରେ ଅତିରିକ୍ତ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି।
ଅଧ୍ୟୟନରେ କେବଳ ପେଶାବ ନୁହେଁ, ବେସ୍ କ୍ୟାମ୍ପରେ ବ୍ୟବହୃତ ଜୀବାଶ୍ମ ଇନ୍ଧନର ତାପକୁ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଇଛି। ୨୦୨୩ର ପ୍ରାୟ ୫୦ ଦିନିଆ ବସନ୍ତ ଚଢ଼ାଇ ସିଜନ୍ରେ ପ୍ରାୟ ୧,୬୦୦ଟି ଟେଣ୍ଟ ଚାଲୁଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ୮୨୪ଟି LPG ସିଲିଣ୍ଡର, ୧୮,୯୩୫ ଲିଟର କିରୋସିନ୍ ଏବଂ ୫,୧୩୦ ଲିଟର ପେଟ୍ରୋଲ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥିଲା। ଏସବୁ ରନ୍ଧଣ, ଗରମ ରହିବା ଓ ବିଦ୍ୟୁତ ଉତ୍ପାଦନ ଭଳି କାମରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା।
ଗବେଷକଙ୍କ ହିସାବ ଅନୁସାରେ, ଇନ୍ଧନ ବ୍ୟବହାର ଓ ମଣିଷର ପେଶାବରୁ ନିର୍ଗତ ତାପକୁ ମିଶାଇ ପ୍ରାୟ ୮,୪୯,୧୭୪ ମେଗାଜୁଲ୍ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ତାପ ଶକ୍ତି ପ୍ରାୟ ୨,୪୯୨ ଟନ୍ ବରଫ ଓ ବରଫାଚ୍ଛାଦିତ ତୁଷାର ତରଳାଇବା ସମାନ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି। ତେବେ ଏହା ଏକ ତାପ-ଶକ୍ତି ଆଧାରିତ ଆକଳନ, ସିଧାସଳଖ ମାପାଯାଇଥିବା ବରଫ ହ୍ରାସ ନୁହେଁ।
ଉପଗ୍ରହ ତଥ୍ୟରୁ ମଧ୍ୟ ଏଭରେଷ୍ଟ ବେସ୍ କ୍ୟାମ୍ପ ଅଞ୍ଚଳରେ ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧିର ସଙ୍କେତ ମିଳିଛି। ୧୯୯୧ରୁ ୨୦୨୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ Landsat ଉପଗ୍ରହ ତଥ୍ୟ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରି ଗବେଷକମାନେ ବେସ୍ କ୍ୟାମ୍ପର ଭୂପୃଷ୍ଠ ତାପମାତ୍ରା ପ୍ରତିବର୍ଷ ହାରାହାରି ୦.୨୮ ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ୍ ବଢ଼ିଥିବା ଜାଣିଛନ୍ତି। ଏହି ବୃଦ୍ଧି ଖୁମ୍ବୁ ଗ୍ଲେସିୟର ନିକଟ ଅଞ୍ଚଳ ତୁଳନାରେ ପ୍ରାୟ ଦୁଇଗୁଣ ବୋଲି ଅଧ୍ୟୟନରେ କୁହାଯାଇଛି।
ଗବେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ, ଏଭରେଷ୍ଟର ପରିବେଶକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ମଣିଷର ପ୍ରଭାବ କମାଇବା ଆବଶ୍ୟକ। ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଭାବେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଗ୍ଲେସିୟର ଉପରେ ଥିବା ବେସ୍ କ୍ୟାମ୍ପକୁ ଅଧିକ ସ୍ଥିର ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିବା ନେଇ ମଧ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନରେ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି।
ଏହି ରିପୋର୍ଟ ଏକ ବଡ଼ ବାର୍ତ୍ତା ଦେଉଛି—ହିମାଳୟର ଗ୍ଲେସିୟରକୁ କେବଳ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନରୁ ନୁହେଁ, ବରଂ ବଢ଼ୁଥିବା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଓ ମଣିଷର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରୁ ମଧ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏଭରେଷ୍ଟ ଭଳି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ପରିବେଶରେ ଆବର୍ଜନା, ଇନ୍ଧନ ବ୍ୟବହାର ଓ ମାନବ ବର୍ଜ୍ୟ ପରିଚାଳନାକୁ ନେଇ କଡ଼ା ବ୍ୟବସ୍ଥା ନିଆଗଲେ ହିଁ ଏହି ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦକୁ ଦୀର୍ଘକାଳ ଧରି ସୁରକ୍ଷିତ ରଖାଯାଇପାରିବ।
