ଓଡ଼ିଶାରେ ଚାଷୀଙ୍କଠାରୁ ଧାନ କିଣାକୁ ନେଇ ଏବେ ଏକ ନୂଆ ସମସ୍ୟା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଧାନ ଉତ୍ପାଦନ କିମ୍ବା ଚାଷୀଙ୍କୁ ଟଙ୍କା ଦେବା ନୁହେଁ, ବରଂ ଧାନ କିଣିବା ପରେ ସେଥିରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିବା ଚାଉଳକୁ ଫୁଡ୍ କର୍ପୋରେସନ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ—FCI—ସମୟରେ ଉଠାଇ ନେଉନଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଛି। ଏହି ବିଳମ୍ବ ଯଦି ଜାରି ରହେ, ତେବେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ରାଜ୍ୟର ଧାନ କିଣା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଏହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ।
ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୪ରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ଯୋଗାଣ ନିଗମର ୪୭ତମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିବସ ଅବସରରେ ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଣ ଓ ଉପଭୋକ୍ତା କଲ୍ୟାଣ ମନ୍ତ୍ରୀ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପାତ୍ର ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଗଭୀର ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, FCI ନିଜେ ଚାଉଳ ଉଠାଣ ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଅନୁପାତରେ ଚାଉଳ ଉଠାଯାଉନାହିଁ। ଏନେଇ ସେ ଦିଲ୍ଲୀ ଯାଇ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା କରିଥିବା କହିଛନ୍ତି।
ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—ଚାଉଳ ଉଠାଣରେ ବିଳମ୍ବ ହେଲେ ଧାନ କିଣା କାହିଁକି ପ୍ରଭାବିତ ହେବ?
ଏହାର ଉତ୍ତର ରହିଛି ଧାନ କିଣା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମଗ୍ର ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ। ସରକାର ଚାଷୀଙ୍କଠାରୁ ଧାନ କିଣିବା ପରେ ତାହାକୁ ମିଲ୍କୁ ପଠାଇ ଚାଉଳରେ ପରିଣତ କରାଯାଏ। ଏହି କଷ୍ଟମ୍-ମିଲ୍ଡ ଚାଉଳକୁ ପରେ FCI ଉଠାଇ ନେବା କଥା। କିନ୍ତୁ ଯଦି ଗୋଦାମରୁ ଚାଉଳ ସମୟରେ ଉଠାଯାଏ ନାହିଁ, ତେବେ ନୂଆ ଧାନ ରଖିବା ପାଇଁ ସ୍ଥାନର ଅଭାବ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ। ଫଳରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଧାନ କିଣା ମଧ୍ୟ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହେ।
ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି, ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରାୟ ୩୦ ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କା ଧାନ କିଣାରେ ଖର୍ଚ୍ଚ କରୁଛି ଏବଂ ଚାଷୀଙ୍କୁ ୪୮ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଟଙ୍କା ପ୍ରଦାନ କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଉଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ଧାନ କିଣା କେବଳ ଏକ କୃଷି ପ୍ରକ୍ରିୟା ନୁହେଁ, ଏହା ସହିତ ବିପୁଳ ଅର୍ଥ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଜଡ଼ିତ।
ତେବେ ଏଠାରେ ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି—ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱୟର ଅଭାବର ଭାର କଣ ଶେଷରେ ଚାଷୀଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିବ?
ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ସେ ପୁଣି ଏକ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ଟିମ୍ ସହ ଦିଲ୍ଲୀ ଯିବେ। ଲୋକସଭାରେ ଓଡ଼ିଶାର ୨୦ ଜଣ ସାଂସଦ ଥିବାରୁ ରାଜ୍ୟର ଦାବି କେନ୍ଦ୍ର ସମ୍ମୁଖରେ ରଖିବାର ଅଧିକାର ରାଜ୍ୟର ରହିଛି ବୋଲି ମଧ୍ୟ ସେ କହିଛନ୍ତି।
ଏବେ ଦେଖିବାକୁ ବାକି ରହିଲା, FCI ଚାଉଳ ଉଠାଣର ଗତି ବଢ଼ାଉଛି କି ନାହିଁ। କାରଣ ଏହା କେବଳ ସରକାରୀ ଗୋଦାମରେ ଚାଉଳ ଜମି ରହିବାର ପ୍ରସଙ୍ଗ ନୁହେଁ। ଏହା ସହ ଜଡ଼ିତ ରହିଛି ଚାଷୀଙ୍କଠାରୁ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଧାନ କିଣିବାର କ୍ଷମତା। ଯଦି ଚାଉଳ ଉଠାଣ ନିୟମିତ ନହୁଏ, ତେବେ ଧାନ କିଣାର ସମଗ୍ର ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ।
ତେଣୁ ଏବେ ଚାଷୀଙ୍କ ନଜର କେବଳ ଧାନର ଦର କିମ୍ବା ଟଙ୍କା ପାଇବା ଉପରେ ନୁହେଁ; FCI କେତେ ଶୀଘ୍ର ଚାଉଳ ଉଠାଉଛି, ତାହା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ରହିଛି।
