ଭେନେଜୁଏଲା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ପରେ, ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏକ ବିବୃତ୍ତିରେ ମନରୋ ସିଦ୍ଧାନ୍ତକୁ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ। ଏହି 200 ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଥରେ ଆମେରିକାର ବୈଦେଶିକ ନୀତିର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶ ଥିଲା।ଗତ ଦୁଇ ଶତାବ୍ଦୀ ମଧ୍ୟରେ, ଆମେରିକା ଅନ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ନିଜର କବଜାକୁ କଠିନ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ନୀତିକୁ ଅନେକ ଥର ବ୍ୟବହାର କରିଛି।
ଆମେରିକା ପ୍ରଥମ ନୀତିକୁ ଯଥାର୍ଥ କରି ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି, “ମନରୋ ତତ୍ତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ସମାନ କଥା କହିଛି। ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ରଣନୀତି ଅନୁଯାୟୀ, ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ଆମେରିକା ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଶକ୍ତି ହେବା ଉଚିତ।”ଦଶନ୍ଧି ଧରି, ପୂର୍ବ ସରକାରଗୁଡ଼ିକ ଏହାକୁ ଅଣଦେଖା କରିଥିଲେ, ଯାହା ଆମର ସୁରକ୍ଷାକୁ ବିପଦରେ ପକାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଏବେ ଆମେ ଆମେରିକାକୁ ପୁଣି ଥରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନେଉଛୁ।”
ମନରୋ ତତ୍ତ୍ୱ କ’ଣ?
ଆମେରିକାର ପଞ୍ଚମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେମ୍ସ ମନରୋଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ସମୟରେ ବୈଦେଶିକ ନୀତିର ଏକ ନୂତନ ତତ୍ତ୍ୱ ଉଭା ହୋଇଥିଲା। ୧୮୧୭ ରୁ ୧୮୨୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ମଧ୍ୟରେ, ସେ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ୟୁରୋପୀୟ ପ୍ରାଧାନ୍ୟକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବା ପାଇଁ ମନରୋ ତତ୍ତ୍ୱ ପ୍ରଚଳନ କରିଥିଲେ।ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ କେବଳ ୟୁରୋପୀୟ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ହ୍ରାସ କରିବା ନୁହେଁ ବରଂ ବିଶ୍ୱରେ ଆମେରିକୀୟ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ମଧ୍ୟ ଥିଲା।
ଏହାକୁ ୟୁରୋପ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା।
୧୮୨୩ ମସିହାରେ ସଂସଦରେ ତାଙ୍କ ଭାଷଣ ସମୟରେ, ମନରୋ କହିଥିଲେ ଯେ ୟୁରୋପ ସ୍ୱାଧୀନ ହୋଇଥିବା କୌଣସି ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବ ନାହିଁ।ପ୍ରତିବଦଳରେ, ଆମେରିକା ୟୁରୋପୀୟ ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ବ୍ୟାପାରରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ନକରିବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲା।
ଏହା ଏପରି ଏକ ସମୟ ଥିଲା ଯେତେବେଳେ ଲାଟିନ୍ ଆମେରିକୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଥିଲେ। ମନରୋ ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ ଯେ ୟୁରୋପ ଆଉ କେବେବି କୌଣସି ଦେଶ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇପାରିବ ନାହିଁ ଏବଂ ସମଗ୍ର ମହାଦେଶ ଆମେରିକାର ଏକମାତ୍ର କର୍ତ୍ତୃତ୍ୱ ଅଧୀନରେ ରହିବ।
ଭେନେଜୁଏଲା ଉପରେ ଆମେରିକାର ନଜର
“ଭେନେଜୁଏଲା ସର୍ବଦା ମନରୋ ମତବାଦର କେନ୍ଦ୍ରରେ ରହିଆସିଛି,” “ଦି ମନରୋ ମତବାଦ: ଏମ୍ପାୟାର ଆଣ୍ଡ୍ ନେସନ୍ ଇନ୍ ନାଇଣ୍ଟିନ୍ଥ-ସେଞ୍ଚୁରୀ ଆମେରିକା” ର ଲେଖକ ସେକ୍ସଟନ୍ କହିଛନ୍ତି। 19 ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଭେନେଜୁଏଲାର ଅନେକ ଦେଶ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ଖରାପ ରହିଛି।ଭେନେଜୁଏଲା ପ୍ରାୟତଃ ଆମେରିକାର ଶତ୍ରୁ ଦେଶମାନଙ୍କ ସହିତ ବନ୍ଧୁତା ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛି। ୟୁରୋପୀୟ ଦେଶମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଭେନେଜୁଏଲା ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହୀ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ମନରୋ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବା ପରଠାରୁ, ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଆମେରିକା ଏଠାରେ ପ୍ରଭାବ ବିସ୍ତାର କରିଆସିଛି।
ଶୀତଳ ଯୁଦ୍ଧରେ ମଧ୍ୟ ସଙ୍କଟ ଏଡାଗଲା
ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଥିଓଡୋର ରୁଜଭେଲ୍ଟ ମଧ୍ୟ 1904 ମସିହାରେ ଲାଟିନ୍ ଆମେରିକାକୁ ସ୍ଥିର କରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକୀୟ ସରକାରଙ୍କ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ପାଇଁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ। ଶୀତଳ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ, ମନରୋ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ 1962 ର କ୍ୟୁବା ସଙ୍କଟକୁ ଏଡାଇ ଦେଇଥିଲା।ଆମେରିକାର ଅନୁରୋଧରେ, ସୋଭିଏତ୍ ୟୁନିଅନ୍ (ରୁଷ) କ୍ୟୁବାରୁ ପରମାଣୁ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ହଟାଇ ଦେଇଥିଲା।
ଟ୍ରମ୍ପ ମନରୋଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି
ମନରୋ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଅନୁଯାୟୀ, ଟ୍ରମ୍ପ୍ ଡ୍ରଗ୍ସ ଚାଲାଣ ଅଭିଯୋଗରେ କାରିବିଆନ ସାଗର ଏବଂ ପୂର୍ବ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରରେ ମଧ୍ୟ ସୈନ୍ୟ ମୁତୟନ କରିଛନ୍ତି।ଭେନେଜୁଏଲା ବିରୁଦ୍ଧରେ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ, ମାଡୁରୋଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିବା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଚରମବାଣୀ ଦେବା ଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ମଧ୍ୟ ମନରୋ ତତ୍ତ୍ୱର ଅଂଶ।
