ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଭଗବାନ ଗଣେଶଙ୍କ ଆରାଧନା ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷାର ଅନ୍ତ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଚଳିତ ବର୍ଷ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୪, ସୋମବାର ଦିନ ପାଳନ ହେବ ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀ। ଏହି ଦିନଠାରୁ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଗଣେଶୋତ୍ସବ ଆରମ୍ଭ ହେବ। ଭକ୍ତମାନେ ଘରେ ଓ ପୂଜାମଣ୍ଡପରେ ବିଘ୍ନହର୍ତ୍ତା ଗଣପତିଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରି ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରିବେ। ୧୦ ଦିନ ଧରି ଚାଲିବା ପରେ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୫ରେ ଗଣେଶ ବିସର୍ଜନ ସହ ଉତ୍ସବର ସମାପନ ହେବ।
ହିନ୍ଦୁ ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ, ଭାଦ୍ରବ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥିରେ ଭଗବାନ ଗଣେଶଙ୍କ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି। ଜ୍ଞାନ, ବୁଦ୍ଧି, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଶୁଭର ଦେବତା ଭାବେ ଗଣେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଯେକୌଣସି ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଗଣେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବାର ପରମ୍ପରା ରହିଛି। ତେଣୁ ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀ ଦିନ ଭକ୍ତମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତିର ସହ ଗଣପତିଙ୍କୁ ଘରକୁ ଆଣିଥାନ୍ତି।
ଗଣପତି ସ୍ଥାପନାର ଶୁଭ ସମୟ
ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଅନୁସାରେ, ଚଳିତ ବର୍ଷ ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥି ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୪ ସକାଳ ୭ଟା ୬ ମିନିଟ୍ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୫ ସକାଳ ୭ଟା ୪୪ ମିନିଟ୍ରେ ଶେଷ ହେବ। ଗଣେଶ ପୂଜା ପାଇଁ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟକୁ ବିଶେଷ ଶୁଭ ମନେ କରାଯାଏ। ୨୦୨୬ରେ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଗଣେଶ ପୂଜାର ଶୁଭ ସମୟ ସକାଳ ୧୧ଟା ୨ ମିନିଟ୍ରୁ ଦିନ ୧ଟା ୩୧ ମିନିଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବ। ତେବେ ସହର ଓ ସ୍ଥାନ ଅନୁସାରେ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସାମାନ୍ୟ ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିପାରେ।
କିପରି କରିବେ ଗଣେଶ ସ୍ଥାପନା?
ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀ ଦିନ ପ୍ରଥମେ ପୂଜାସ୍ଥାନକୁ ସଫା କରି ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ। ଏହାପରେ ଲାଲ କିମ୍ବା ହଳଦିଆ କପଡ଼ା ବିଛାଇ ତା’ ଉପରେ ଗଣେଶଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରାଯାଏ। ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ ପରେ ଗଣେଶଙ୍କୁ ଆବାହନ କରି ପ୍ରାଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ସହ ପୂଜାବିଧି ଆରମ୍ଭ କରାଯାଏ। ଧୂପ, ଦୀପ, ଫୁଲ, ଫଳ ଓ ଦୁର୍ବା ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ। ଗଣେଶଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଭୋଗ ଭାବେ ମୋଦକ ଅର୍ପଣ କରିବାର ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି।
ପୂଜା ସମୟରେ ଭକ୍ତମାନେ ଗଣେଶ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ସହ ଆରତୀ କରନ୍ତି। ଘରେ ଗଣେଶଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରୁଥିବା ପରିବାରମାନେ ନିଜ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ଦୈନିକ ପୂଜା ଓ ଭୋଗ ଅର୍ପଣ କରିପାରିବେ। ସାର୍ବଜନୀନ ପୂଜାମଣ୍ଡପରେ ମଧ୍ୟ ବିଶେଷ ପୂଜା, ଆରତୀ ଓ ଧାର୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ ହୋଇଥାଏ।
ଚନ୍ଦ୍ର ଦର୍ଶନକୁ ନେଇ ମାନ୍ୟତା
ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀ ଦିନ ଚନ୍ଦ୍ର ଦର୍ଶନ ନକରିବାକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରା ରହିଛି। ୨୦୨୬ରେ ଚତୁର୍ଥୀ ଦିନ ସକାଳ ୯ଟା ୬ ମିନିଟ୍ରୁ ରାତି ୮ଟା ୪ ମିନିଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ର ଦର୍ଶନ ଏଡ଼ାଇବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଏହା ଏକ ଧାର୍ମିକ ମାନ୍ୟତା, ଯାହାକୁ ଭକ୍ତମାନେ ନିଜ ଆସ୍ଥା ଅନୁସାରେ ପାଳନ କରନ୍ତି।
ଗଣେଶୋତ୍ସବ କେବଳ ଧାର୍ମିକ ପର୍ବ ନୁହେଁ, ଏହା ସାମାଜିକ ଏକତାର ମଧ୍ୟ ଏକ ଅବସର। ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ପୂଜାମଣ୍ଡପ ସଜାଯିବା ସହ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ଭଜନ, କୀର୍ତ୍ତନ ଓ ସାମାଜିକ ସେବା କାର୍ଯ୍ୟ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥାଏ। ଦଶ ଦିନର ପୂଜା ପରେ ଅନନ୍ତ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ଗଣେଶଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ନେଇ ବିସର୍ଜନ କରାଯାଏ। ଏହିପରି ଭାବେ ଭକ୍ତି, ଉତ୍ସାହ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହ ୨୦୨୬ର ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀ ଉତ୍ସବ ପାଳନ ପାଇଁ ଦେଶବାସୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛନ୍ତି।
